Eğitim Tipleri ve Seçenekler

“Ne tip bir eğitim, derece istiyorsunuz (AA, AS, BA, BS, MA, MS, PhD)?” sorusunun cevabı, yine kendi sınırlarınızı belirleyip ona göre bir yol çizmekten geçer. Aslında bu bölümde, genel olarak Amerika’da üniversite eğitimi ile Türkiye’de üniversite eğitimi arasında temel farklardan bahsetmek gerekir. İşe öncelikle Amerika’da kullanılan terimleri doğru şekilde tanımlamakla başlayalım.

Associate Degree: Bu, Türkiye’deki “Yüksekokul”a denk gelir. Amerika’da Community College adı verilen yüksek eğitim kurumlarının verdiği iki yıllık eğitimdir. Bölüme göre Associate of Art (AA) veya Associate of Science (AS) diploması alınır. Bu eğitimi alanlar mezuniyet sonrası genelde tekniker veya destek personel sınıfında iş bulurlar. Associate derecesi genelde yabancı öğrenciler tarafından bilinmemekte ya da önemsenmemektedir, ancak birçok açıdan kişiye yüksek öğrenim konusunda ara basamak olduğu göz önüne alınırsa ihmal edilmemesi gereken bir seçenek olarak karşımıza çıkar. Community College’lar üniversitelere kıyasla daha ucuzdur ve kabul kriterleri daha düşüktür. Community College’ların büyük bölümü dört yıllık yüksek eğitim kurumları ile “kardeş okul” konumundadır ve Community College’dan mezun olduktan sonra kardeş okulda üniversite eğitimine başvurup devam etmek nispeten daha kolaydır. Böylece iki yıl daha okunarak üniversite mezunu olmak mümkündür. Community College’ların negatif bir yönü, maddi yardım imkanının özellikle yabancı öğrenciler için yok denecek kadar sınırlı olmasıdır. Community College’a başvuran öğrencinin okul ücretini ödemeyi gözden çıkarmış olması gerekir.

Bachelor’s Degree: Türkiye’deki dört yıllık üniversite eğitimine denktir. Bu derece üzerinde genel bilgi vermek yerine, farklı noktalarına değinmek daha yerinde olur. En büyük farklılık branş derslerinin Türkiye’deki üniversiteler kadar ağır ve yoğun olmaması. Bunun dışında öğrenci okula başlarken bölüm belirtmekle mecbur değildir (ancak okullar belirtilmesini tercih eder). Bunun yerine genel olarak “idari bilimler” veya “mühendislik” şeklinde belirtilir ve öğrenci tam kararını verene kadar “undecided major” denilen statüde yer alır. Bunun nedeni üniversite eğitiminde ilk iki yılda genel derslerin alınmasıdır ve öğrencinin bu sırada daha bilinçlenip kararını kendi yeteneklerine bağlı olarak vermesine teşvikdir. Belli bir bölüm için başvuran öğrenci de yine bu iki yıl içinde çok fazla ek yük altına girmeden bölümünü değiştirebilir. Bölüm değiştirmek daha ileriki yıllarda da mümkün olmakla birlikte yeni geçilen bölümde ek dersler alınmasını gerektirebilir ve bu da doğal olarak öğrenciye fazladan zaman kaybı ve maddi yük getirir.

Masters ve Doctorate Degree: Bu dereceler Türkiye’de her ne kadar tamamen ayrı olarak kabul edilse de Amerika’da özellikle başvuru aşamasında cok büyük bir fark yoktur. Bir öğrenci Masters derecesine başlayıp bitirmek üzere iken gerekli işlemleri tamamlayıp aynı bölümde, ayrıca sıfırdan başvurup GRE, GMAT, TOEFL gibi sınavlara girmeden, doktora için gerekli ders sayısına bağlı olarak bir kaç ders daha alıp, zaman kaybetmeden doktora eğitimine devam edebilmektedir. Okul ve bölümüne bağlı olarak bazı okullar master derslerinin finallerini doktoraya kabul için baz olarak alırken, bazı okullar da öğrencinin bir takım sınavlar alması gerektirebilir. Benzer şekilde, doktora yapan bir öğrenci de master için gerekli koşulları yerine getirdikten sonra doktorayı bırakıp master diploması alma yoluna gidebilir. Ancak bu durumda (sanırım 2 yada 3 ay gibi bir süre sonrasında), kişi aynı bölümde doktoraya devam etmek isterse, tüm başvuru işlemlerine sıfırdan başlayıp kabul almak zorundadır.

Sonuç olarak lisans eğitimi için Amerika’ya gelmek isteyen öğrencinin önünde iki seçenek vardır. Sınav sonuçları ve not ortalaması gibi kriterlere göre bir üniversiteden kabul alma ihtimali düşük bir kişinin Community College’ları da düşünmesi, Amerika’da eğitim alması için çok büyük bir kapı aralayacaktır. Master ve doktora ayırımında ise notlar yüksek olduğu taktirde eğer isteniyorsa doktora daha uygun bir seçim gibi olsa da bu ikisi arasında geçiş, genel olarak bilinenin tersine her zaman çok kolaydır.

Yalçın Sert

YaşıYorum
Yazar Hakkında

One Response to “Eğitim Tipleri ve Seçenekler”

1. DRAW diyor ki:

   13 Eylül 2010, 07:08

   İlgilenirseniz sevinirim.Türkiyede yüksek okul mezunlarının abd de 4 yıla tamamlama durumu nasıl dır.

   Cevapla