Amerika’da Sağlık Sigortası

Genel haliyle kısaca Amerika’da sağlık sigortası nedir, nasıldır Amerika’ya ister öğrenci olsun isterse başka vizeyle veya yeşil kartla olsun mutlaka bilgisi olması gerekir – ki hiç ummadık bir anda ciddi sağlık veya sağlıkla ilgili maddi sorunlarla uğraşmasınlar… Arada Türkiye ile karşılaştırma yapacaktım ama Amerika’ya geleli 10 yılı aşınca Türkiye’deki sisteme de epey yabancı sayılırım. On sene öncesinin Türkiye’si ile bugunkü Amerika’yı karşılaştırmak sizleri ya kızdırırdı ya güldürürdü. Onun için mümkün olduğunca kıyaslamalardan kaçınacağım. Zaten çevremde yeni Türkiye’den gelenlerden öğrendiğim kadarıyla yaygınlasan özel sağlık sigortaları bir bakıma Amerikan sistemini anımsatıyor.

En Basit Şekliyle…

En basit şekliyle Amerika’daki sağlık sigorta sistemi manava benzer dersem umarım çok gülmezsiniz. Yani manavda elma vardır, armut vardır, kavun karpuz vardır, ıspanak, salatalık, pırasa vardır ama hiçbir manav iki elma, bir armut, bir karpuzu tartıpta tek bir fiyattan hesaplamaz toptan meyva olarak… Amerika’da da aynen öyle. Göz, diş, kırık, çıkık, röntgen hepsini ayrı ayrı düşünmek gerekiyor.
Hatırlarım ilk öğrenci olarak gelmeden önce okul sağlık sigortamızı almamızı şart koşuyordu, bize yolladıkları broşürlerden bakıp en ucuzunu seçmiştim. Ama ne yazık ki geldikten 3 ay sonra bir kanal tedavisi gerektiğinde dişime, benim yanılmıyorsam yıllık $800-900 ödediğim sigortanın aslında göz boyamaktan başka bir şey olmadığını acı bir tecrübeyle öğrendim. Meğerse dişi minimum düzeyde kapsıyormuş. Göz muayenesinin cüz’i miktarını karşılıyor, gözlük cepten. Reçeteleri ise ödemiyormuş. Neyse dişçiye gittiğimde bir kanal tedavisine $800 istediğinde gözlerim yuvalarından fırladı. Doktora “bu paraya Türkiye’ye giderim, tatilimi yaparım ve kanal tedavimi de hallederim” dediğimde “Ama burası Amerika, kalite çok yüksek” demişti. Yıllar önceden kalma kanal tedavisi yapılmış dişimi gösterip, “bundan daha ne kadar iyi olabilir ki?” diye sorduğumda cevap veremedi tabii.

Neyse dönelim sigorta olayına. Amerika’da “sigorta” dendiğinde en temel hali kastediliyor detay verilmezse. Tabiri caiz ise bu tip sigorta da yolda yürürken başınıza saksı düşse yarısını falan karşılar. Amerika’ya okumaya, staja veya çalışmaya direk Türkiye’den gelenler burada çuvallıyor: “Sigorta almıştım (veya işveren sigortalamıştı), doktora gittim bir dünya para ödettiler !!!”. Aldığınız sigortayı dikkatle okumazsanız ödetirler. Gerçi Türkiye’de yaşayan biri ne kadar okusa da yazanlara anlam verebilir mi bilmiyorum çünkü on yılın üzerine ben hala bazı noktalarda çuvallıyorum. Ben ODTÜ’de asistanlık yaparken sağlık merkezine giderdik herşeyimiz bedava hallolurdu. Olmadı, hastaneye sevk, orada da ya para ödemezdik, yada cüzi bir miktar öderdik. Cüzi diyorum çünkü hiç öyle uzun uzadıya ödenen paradan şikayet edildiğini hatırlamıyorum.

On yıl içinde sahip olduğum sağlık sigortalarından anlayabildiğim kadarıyla özetliyeyim. Herşeyden önce “In network” ve “out-of-network” denen bir olay var. “In network” listesindeki doktor ve hastahaneler sigorta şirketleri ile her işlem için önceden belirlenmiş, sabit (genelde standarda göre daha düşük) ücrete anlaşmalı. Bu doktor ve hastahanelere giderseniz genel masraf düşük oluyor, yani hem size hem de sigorta şirketine maliyet minimum.

Örnek Sağlık Sigortası Tablosu

Aslında benim geçen seneki sigortamdan küçük bir tablo halinde vereyim, arkasından bir veya iki örnekle olayı daha somut hale getirebilirim sanırım. Tabloda İngilizce ve Türkçe karışık yazıyorum çünkü bazı terimlerin tam karşılığı ya yok (sözlükte olsa bile tam anlamı vermiyor) ya da ben bilemiyorum ama Amerika’ya gelmeye niyetlenip ufak bir araştırma yapanlara, bulduklarını anlamalarında çok faydalı olabileceğine inanıyorum.

Şimdi bir örnekle tabloda gerçekten ne demek istendiğine bakalım. Hatta gerçekçi olması için benim böbrek taşı olayını anlatayım. Bir iki gün hafif ağrı, bir öğleden sonra şiddetlenince önce doktoruma gittim. İlk ödenecek para “co-pay” denilen katkı payı. Benim doktor “in network” olduğundan $20′ı cepten direk ödüyorum. Buradaki muayene için başka para ödemiyorum. Genelde bu tip aile doktoru viziteleri (benim bulunduğum Washington D.C. bölgesinde) $80 ile $100 arasıdır sigortasız giderseniz. Artı diğer masraflar tabii. Tahlil gerekirse (benim sigortamda) eğer aynı gün giderseniz yeni bir “co-pay” ödemiyorsunuz. Başka gün giderseniz $20 daha cebinizden çıkacak. Doktor ufak bir muayeneden sonra böbrek taşı ve bir iki ihtimal daha saydıktan sonra acil servise yolladı. Hastahaneye gittim, hemen tahlil için kan ve idrar alındıktan sonra bir ağrı kesici verildi ve şu anda adını hatırlayamadığım kocaman bir aletin içine soktular. Tahlil sonuçlarını biraz bekledikten sonra doktor bey elinde tonla kağıt ile geldi ve “küçük böbrek taşların var, bir iki hafta bol bol sıvı iç, ağrı olursa da falanca ağrı kesiciyi al” dedi ve taburcu oldum. Acil servise girişimle çıkışım arasında iki saat ya var ya yok. Gözünü sevdiğim Amerika… Taaaa ki faturalar postadan çıkana kadar. Önce acil servis masrafı, sonra aleti kullanan teknisyen ve malzeme masrafı, sonra tahlil masrafı derken benim fatura oldu $5,000. Yani bana “sende böbrek taşı var bolca su iç, ağrı olursa Aspirin” al demek için adamlar utanmadan $5,000 istiyorlar. Hani taşı kırsalar içim sızlamaz. Acil servise gittiğim için “deductible” olan $400′dan arta kalanın %90′ı sigorta tarafından ödeniyor. Buna göre $5000-400= $4600′ün %10′u olan $460 benim cepten çıkacak. Kabaca toplarsak o günün cüzdanımda yaptığı hasar $20 muayene katkı payı, artı $400 “deductible”, artı $460 benim payıma düşen %10′luk kısım, toplam $880. Sigortanız yoksa $5,000′den fazla. Ve sadece yarım gün içinde cepten çıkan para. Peki bu sigortanın bana maliyeti nedir ? Maaşdan kesilen katkı payı aylık $50 civarı miktar üzerine şirket de $300 ödüyor. Yani şirketteki grup indirimi kanalıyla olmasa bu sigortaya ödeyeceğim aylık $350′den az değil.

Yalçın Sert

YaşıYorum
Yazar Hakkında

6 Responses to “Amerika’da Sağlık Sigortası”

1. idil bozkurt diyor ki:

   01 Aralık 2009, 10:48

   size insurance ile ilgili ayrıntılı bilgi öğrenmek için nasıl ulaşabilirim.

   Cevapla
2. Yalcin diyor ki:

   01 Aralık 2009, 11:41

   Sitenin Forum bolumunde sorabilirsiniz sorunuzu.

   Cevapla
3. ttt diyor ki:

   25 Temmuz 2010, 04:58

   teşekkürler

   Cevapla
4. yaşar diyor ki:

   03 Ekim 2011, 12:20

   ben bundan çıkmak istiyırum bana e-mail atarsanız sevinirim

   Cevapla
5. yaşar diyor ki:

   03 Ekim 2011, 12:22

   sağlık sigortasından

   Cevapla
   • yaşar diyor ki:

     03 Ekim 2011, 12:23

     cıkmak istiyorum