Kültür şoku yaşadınız mı?

Biliyorum ki Amerika’da yaşamaya başlayan herkes, en azından bir kez bu soruyu duymuştur. Türkiye’nin hangi kıt’ada olduğunu bile bilmekten aciz insanların, çoğu zaman iyi niyetle ama bazen de küçümseyerek size yönelttikleri bu soru bazen size kızdırabilir. Sanki bir üçüncü dünya ülkesinden gelmiş bir insanmışsınız gibi, söyle yukardan bakarak size “kültür şoku yaşadın mı?” diye sorulunca haliyle içiniz burkuluyor yani. Sizleri bilmem ama ben gerçekten sinirleniyordum.

Kültürünüz mü var?

İlk geldiğim zamanlarda, kalabalık bir toplulukta, yaşlı bir adam, aksanımı farkederek bana nereli olduğunu sormuş, ben de “Türk’üm” demiştim. “Hangi lisanı konuşur Türkler?” diye sormasının ardından, “aaa ben Arapça sanıyordum” eklemesini de yaptıktan sonra, “ne kadar zamandır State’tesin?” diye sordu. “Sadece bir kaç ay” cevabını alınca da, “kültür şoku yaşadın mi?” diye yapıştırdı. Ama bunu sorarken öyle iyi hissediyordu ki kendini. Bunu yuzune bakip anlayabilirdiniz. Eeeee ne de olsa o, buyuk ve modern bir ulkenin vatandasiydi ve beni de sonradan gelmis bir misafir gibi goruyordu. Ama benim cevabimi beklemedigine bahse girebilirim. “kulturunuz mu var?” demistim. O anda da butun bakislarin bana dondugunu gordum. Bu sefer yukardan bakma sirasi bana gelmisti. Oyle keyiflenmistim ki anlatamam.

Peçeni buraya gelince mi çıkardın?

Arkasından “Türkiye’nın neresine giderseniz gidin, istediğiniz herhangi bir yeri kazsanız, neredeyse tabaka tabaka kültürü görürsünüz” demiştim. Bu cevap çok hoşuna gitmedi tabi. Arkasından “peçeni buraya gelince mı çıkardin?” diye aklı sıra öcünü almaya kalkmasın mi? “Pece mi? Büyükannemin bile peçesi yoktu” dedim ve hemen ekledim; “Malesef Amerikalılar, dünyayı sadece Amerika’dan ibaret sanıyor, o yüzden de başka ülkeleri tanımak için çaba göstermiyorsunuz. Türkiye’de en az Amerika kadar modern bir ülke” dedim. “Yani eğer giyim kuşamımızı merak ediyorsanız, fazlamız var eksiğimiz yok” dedim. Bu sefer onun ilgisini çekti bu ifadem. “Nasıl fazlanız var yani?” dedi. Ben de “Mesela Oregon’da Okyanus sahiline gittiğimde hiç üstsüz güneşlenen kadın görmediğim için merakımı çekmişti ve sormuştum ‘neden yok?’ diye ve yasalara aykırı olduğunu söylemişlerdi” dedim. “Oysa Türkiye’de deniz kenarında yüzlerce üstsüz güneşlenen kadın görürsünüz. Bunlar genelde Türk kadınları değildir, turistlerdir ama yine de yasal olarak böyle bir kısıtlama yok ve siz bana peçe soruyorsunuz”.

Sadece o yaşlı bey değil, bizi dinleyen herkesin ilgisini çekmişti. Tabi ki üstsüz güneşlenmeyi bir modernlik ölçüsü olarak almıyorum ama “peçeni buraya gelince mı çıkardin?” diye yapılan bir aşağılama için de bence uygun bir örnekti.

İşimiz çok!

Tabi ki, Amerikalılar içinde de hem Osmanlı İmparatorluğu konusunda ve hem de modern Atatürk Türkiye’si hakkında bilgi sahibi olan ve hatta bir hayli bilgi sahibi olanlar da var ama malesef çok değil.

Bize bu konuda çok iş düşüyor çok. Öncelikle örnek yaşamımızla, sonra da çabalarımızla Türkiye’yi tanıtmamız gerekiyor.

Haftanız güneşli geçsin.

Fethiye Temiz

Çorbanın Tuzu
Yazar Hakkında

One Response to “Kültür şoku yaşadınız mı?”

1. Dr. Yüksel Cavlak diyor ki:

   19 Haziran 2009, 07:19

   Amerika`da yaşayan Türkleri bilemem, ama özellikle Almanya`da yaşayan Türkler öyle bir kültür şoku yaşadıklar ki, hala kendilerine gelemiyorlar. İki kültür arasında ezilip büzüldüler ve sonunda bambaşka bir toplum çıktı !

   Cevapla