Çoğumuz Amerika’ya ilk olarak her ne sebeple olursa olsun bir gün yeşilkart sahibi olmak umudu ile geliyoruz. Bu uğurda başta para ve zaman olmak üzere çok şey feda ediyoruz ve bütün yaşananlara değeceğine inanıyoruz.
Genelde halihazırda Amerika olup ve H1B vizesi ile çalışma ve oturma izni olanların izleyeceği yollar bu yazının kapsamı. Yeşil kart işlemlerinin yaklaşık 3-4 yıl sürdüğünü göz önünde bulundurursak, H1B vizesinden sonra çok fazla beklemeden yeşil kart işlemlerine başlamak gerekir. Aksi taktirde yeşil kartınız onaylanana kadar H1B vizesinin bitmesi ihtimaliyle bir kaç aylığına H1B uzatmak için yine yaklaşık $2,000 masrafınız olacaktır.
Yeşil kart işlemleri H1B’ye kıyasla çok daha yoğun ve masraflıdır. Herşeyden önce şirketinizin sizin yapacağınız iş için hiç bir Amerikalının bulunamadığını göstermesi gerekmektedir (bilim adamı gibi bazı istisnalar dışında). Bunu belgelemeniz için de U.S. Citizenship and Immigration Services (USCIS), yerel gazetede belli bir süre (1-3 ay) bir kaç iş ilanı verilmesini gerektirir. Bundaki amaç şirketinizin iyi niyetle sizin pozisyonunuz için eleman aradığını ve uygun kişi bulamadığını göstermesidir. USCIS standartlarına göre ilan oldukça büyük ve pahalı olmalıdır. Benim avukatımın bana örnek olarak gösterdiği ilanlar 2-3 kolon kaplayan ve her biri bir haftasonu için $1500-2000 olan ilanlardı. Bu ilanın 2-3 kere verilmesi gerektiği düşünülürse sadece bu ilandan gelecek masraf $5,000 civarındadır. Biraz risk alarak bir kaç satırlık standart iş ilanı verilebilir ancak başvurunuz yeterince belirgin ilan verilmediği için geri çevrilebilir. Bu durumda mecburen USCIS standartlarına göre ilan verilmesi gerekir ikinci kez. İlan verilmeden mutlaka bir avukat veya USCIS ile konuşup hangi gazetelerde yayınlanan ilanları kabul ettiklerini öğrenin. Washington D.C. bölgesinde USCIS, Washington Post ilanlarını kabul ederken Washington Times gazetesinde yayınlanan ilanları yeterli bulmamaktadır. Eğer büyük bir şirket için çalışıyorsanız ve şirketiniz devamlı ilan veriyorsa bu sizin için büyük avantaj. Direk sizin pozistonunuzla ilgili olmasa bile bu ilanları kendi başvurunuzda kullanabilirsiniz. Bunun için şirketinizin eleman aradığı zamanları izlemek, ve iş ilanları verdiğinde yeşil karta başvurmak bazı zorlukları çok kolay aşmanıza vesile olabilir. Eğer küçük veya orta ölçekli bir firmada çalışıyorsanız, şirketiniz bu ilan masrafından doğal olarak kaçınacaktır. Benim durumumda olduğu gibi şirket bu ilan işini sizin yüklenmenizi isteyebilir ve bu da size ekstra yüklüce masraf demektir. Ben, avukatımın bütün uyarılarına rağmen büyük masraf yapmaktansa, göze alıp küçük ilan verme yolunu seçmiş, 3 ay içinde 4 iş ilanını Washington Post Classified bölümünde yayınlatmış ve cebimden $1000 civarında masrafla kurtarmıştım. Dolayısı ile başvurumun bu bölümü sonuçlanana kadar bayağı bir stres yaşamıştım. USCIS’den kabul yazım geldiğindeki sevincimi anlatmam mümkün değil şu anda.
Vereceğiniz ilanda yazacağınız aranan kişide istenen nitelikler çok önemlidir. Kullanacağınız kelimeler, sizin pozisyonunuz için başvurabilecek bir çok potansiyel insanı elemenize yardımcı olacaktır. Yeşil kart işlemlerinin en basit fakat karmaşık basamaklarından biridir bu ilan. Eğer ilan sadece sizin yeşil kart işlemleriniz için veriliyorsa, mümkün olduğunca kendinizi tarif etmeye çalışın. Sirketiniz Türkiye ile herhangi bir iş yapıyorsa, ilanda yer alacak “Turkish is a plus” cümlesi şansınızı belki on kart arttıracaktır. Benim gibi çevre/su kaynakları eğitiminiz varken bilgisayar ile ilgili pozisyona başvuruyorsanız, “çevre ve halk sağlığı alanında tecrübe avantajdır” ibaresi Türkçe ile de birleştirilirse yeryüzünde, biri siz olmak üzere herhalde 4-5 kişiden fazla insanı bu iş için uygun yapmaz. Bildiğiniz herhangi bir ek dil veya herhangi bir bilgisayar programı USCIS açısından sizin hiç problemsiz o işe uygun olduğunuzu kanıtlamaya yetecektir. Bazı durumlarda USCIS’in başvurunuzla birlikte sizin pozisyonunuz için başvuran insanların öz geçmişlerini ve neden o iş için uygun olmadıklarını açıklayan bir mektubu da eklemenizi istemesi nadir de olsa olasılık dahilindedir.
H1B’de olduğu gibi yeşil kart için de avukat tutmak zorunda değilsiniz. Ancak maddi ve manevi bazı ekstraların hayatınıza ekleneceğini önceden kabul etmeniz gerekir. Bütün gerekli belgeleri öğrenmek, toplamak (internete teşekkürler, USCIS’in hemen hemen bütün formları Forms and Fees sayfasında on-line ve download edebiliyorsunuz) ve en uygun şekilde doldurmak yoğun bir araştırma ve zaman almaktadır. Avukata ödeyeceğiniz (mesleğiniz ve bulunduğunuz eyalete bağlı olarak) $2,000-5,000′ın sizin 20-30 saatlik koşuşturmanıza değip değmeyeceğine karar vermek tamamen size kalmıştır.