Maceranız Hüsran Olmasın!

Bu yazıyı önce WaT (Çalış ve Gez) skandalları üzerine yazmak istedim. Ancak biraz düşününce konunun ilişkili olduğu daha vahim duruma da değinmek istedim. Amerika ve Türkiye arasındaki güç ilişkisinin dengesizliği bu iki ülke arasındaki genç nüfus akışının doğasını da çok ciddi anlamda etkiliyor. Ekonomik ve politik anlamda güçlü konumdaki ülke zayıf olandan işgücü ve beyin alıyor, hatta bunu hiçbir riske girmeden ve masraf yapmadan başarıyor. Sonuçta zayıf olan göz göre göre hem de kendi rızasıyla kaybediyor; hem Türkiye gençliği hem de Türkiye kaybediyor. Daha önceki bir yazımda Türkiye’den Amerika’ya beyin gücü ve öğrenci akışının çok yüksek olmasına karşılık, Amerikan gençliğinin değil Türkiye’ye gelip eğitim almak, yaz okulları için bile Türkiye’yi değil de komşumuz Yunanistan da dahil olmak üzre Avrupa ülkelerini, hatta Meksika, Hindistan ve Çin gibi gelişmekte olan ülkeleri tercih ettiklerini söylemiştim. Amerikan gençliği Türkiye’ye adım atmak konusunda çekimser kalırken, Türk gençleri Amerika’ya kapak atmaya can atıyor. Türkiye ve Amerika arasındaki eğitim ve iş amaçlı göç, emperyal güçlerin sömürgelerinden transfer ettikleri insan ve beyin gücü durumunu andırmaktadır ve Türkiye ve Amerika arasındaki güç dengesizliğinin dengesiz bir sonucudur. Olayın bir diğer yüzü de sürekli veya geçici göç süreci boyunca kullanılan, aşağılanan ve sömürülen insanlarımız ve gençlerimiz. Tıpkı WAT skandallarının ortaya çıkardığı gibi.

WAT skandalları benim duyduğum kadarıyla çok çeşitli tepkiler aldı. Kimi çıktı bu program ile Amerika’ya kendi ayaklarıyla tıpış tıpış geldikleri ve programın içeriğini yeteri kadar araştırmadıkları için gençleri suçladı. Kimi yine bu gençleri tembellikle ve rahata alışmışlıkla, bu nedenle Amerika’daki hızlı iş hayatına uyum sağlayamamakla suçladı. Kimi çıktı aracı olan şirketleri suçladı ve sorumlu tuttu. Kimi yine gençleri haklarını aramamakla ve sessiz kalmakla suçladı, başlarına ne geldiyse müstahaktır dedi. Sonuçta farklı taraflardan bakılınca aslında herkes masum veya herkes suçlu olabilir. Ancak bu WaT olayı çok daha karmaşık gibi geliyor bana. Asıl sorgulanması gereken bu aracı şirketleri teşvik eden ve çalışmalarını kolaylaştıran, biraz bakılınca aslında Amerika’daki ayak işlerine vurmak için genç ve istekli insan avından farklı görünmeyen sistemin sorunları. Asıl sorgulanması gereken kontrolsüz ve bilinçsiz bir halde Amerikan rüyasına balıklama atlayıp, nasıl olursa olsun Amerika’da yaşama tutkusuyla yanıp tutuşan gençlerin yetiştiği toplumumuz. Asıl sorgulanması gereken reşit oldukları halde haklarını hukuklarını bilmeyen gençlerimiz, ve ne yazık ki onlara sahip çıkacak bir devletin veya devlet politikasının olmaması.

Ben USA-Turk sayfalarını takip eden gençlerin, ne amaçla Amerika’da yaşam hayali kurarlarsa kursunlar bazı şeyleri çok iyi bilmeleri gerektiğini düşünüyorum. Ve inanıyorum ki bu sayfaları hazarlayan ve emeği geçen herkes bunun için çalışıyor. Amerika’ya macera aramak için gitmeyin; ne istediğinizi ve ne beklediğinizi çok iyi bilerek gidin. Hollywood filmlerinde gördüğünüz para, güç, eğlence, özgürlük, aşk vs. illüzyonlarına kapılmayın; gerçekçi olun. Kaybettikleriniz ve kazandıklarınızın muhakemesini çok iyi yapın. Dünyanın Süper Güç’ünün topraklarında çalışırken veya okurken beyin ve kalifiye insan gücünü, dolayısıyla politik ve ekonomik gücünü kaybeden bir ülkeden geldiğinizi unutmayın. Mümkünse ben geriye ülkeme hediyelik eşya dışında ne götürebilirim diye düşünün. Haklarınızı, insan haklarınız ve hukuki haklarınız başta olmak üzere, çok iyi araştırın, öğrenin, savunun. Haklarınızı arayın ve gerekiyorsa haksızlığa uğradığınızı düşünüyorsanız sizinle aynı durumdaki insanları örgütleyin. Kısa bir süre önce USA-Turk’e katılan Hatun Ay’ın Türklerin Amerikadaki hayal kırıklıkları ve kaybettikleri üzerine önümüzdeki günlerde yazacakları olayın ilgili bir boyutunu çok güzel yansıtacak diye düşünüyorum. Amerika ile girişilen maceranın ne Türkiye için ne de umudunu Amerika’ya bağlayan Türk gençliği için hüsran olmaması dileğiyle.

Deniz Gökalp

Deniz ile Doktora
Yazar Hakkında

6 Responses to “Maceranız Hüsran Olmasın!”

1. Taylan Yalnız diyor ki:

   29 Eylül 2009, 17:30

   Deniz,

   Yazdiklarina katilmamak elde degil, ancak her zaman soyledigim gibi (Sanirim bu yaziyi okuyan bir cok kisi de hemfikir olacaktir) karsinizdakine duymak istemedigi bir cevap verince, bilhassa forum ortaminda, sizden kotusu olmayiveriyor bir anda.. inan Amerika’ya gelen ogrencilere, WAT programi katilimcilarina bende dahil bircok kisi hayatin (bircogunun) diledikleri, ruyasini kurduklari kadar toz pembe olmadigini OBJECTIVE bir sekilde soylesek de ogrenci takmis bir kere kafasina $X dolara O.C.’de L.A.’de, S.F.’de veya NYC’de ruya gibi bir deneyim kendisini bekliyor.. siz de kim oluyorsunuz (!) Siz ona bu para yetmez, hayalci olma, ayagini yorganina gore uzat, saglam bas deyince de (genelde) siz o kisinin Amerika’ya gelmesini istemiyormus oluyorsunuz.. ! Dolayisi ile deneyimlerin paylasildigi, duyulmak istenenlerin degil gerceklerin objective bir sekilde paylasildigi durumlarda bu tip kisiler “biz yandik” diye cikip karsiniza geldikleri zaman ister istemez “I told you so! You should have listened!” oluyorsunuz yani.. HADI! Sorun kendinize (okurlar) oyle degil mi? Siz birisine istediginiz kadar karsilik beklemeden yol gosterin, ama eger karsinizdakinin duymak istedigi degilse soyledikleriniz.. ne care.. dolayisi ile bile bile Amerikan Ruyasina, kendilerine internet aleminde yol gosterenlere inanmadan, onlerine konulan anlasmalarin ince detaylarini okumadan imzalayan ogrencilerin sonra karsimiza cikip kole gibi calistiriliyoruz, yorgunluktan bitkin dusuyoruz demeleri bana ters geliyor neden mi?(1) Kim mecbur birakiyor? (2) Girin forumlara gorun, ogrenciler aslinda yeterince is bulamadiklarindan sikayet ediyorlar, yani Sanki katildiklari program Work & Travel degilmis de sadece Work mus gibi..

   Cevapla
2. Azra Aysegul Ok diyor ki:

   29 Eylül 2009, 18:53

   Soylediklerinizin hepsine katiliyorum,ama ne yazik ki sadece Amerika icin degil bu gercek.Bizler buraya calismaktan utanmamak icin geldik,cunku Turkiye’de bir nesil calismaktan utanarak yetisiyor.O nesilin nasil olur da calismaya olan inancini sorguluyabiliriz,inan bilmiyorum.Nasil olurda,Amerika’da yada herhangi bir ulkede calismaya tesvik edebiliriz?Nasil basarili olmalarini saglayabiliriz.Icimde bu guce sahip olan ben yada sizler gibi paylasan arkadaslarimiz mi sadece ?

   WAT programi,zaten basli basina hatalarla dolu,ama bu hatalari hayallerle oynayan acentalara baglamak yerine,sorunun kokune inmeliyiz.Sorunun koku,evet Hollywood macerasi aramak,kendi topragina burun kivirmak.

   Cevapla
3. tugrulhan dincaslan diyor ki:

   02 Ekim 2009, 20:03

   merhabalar
   ben bu yaz wat programina katilanlardan bir ogrenciyim. ve su an hala amerikadayim ve travel kismindayim. bende bir takim sorunlar yasadim ama bunlari sikintisiz bir sekilde atlatabildim. ama sunu soyleyebilirim ki oyle tavsiye edilebilecek bir program olmadigini soyleyebilirim. cunku bu wat programi tamamen sans isi. sansi yaver gidenler bu programda istedigini alabiliyor. o kadar para riske atilmamali. ismini vermek istemiyorum geldigim sirketin ama bu yaz 1000 e yakin ogrenci gonderdi ve bunlarin yuzde 90 i memnuniyetsiz bir sekilde amerikada calisamadan istedigini yapamadan gezemeden geri dondu. bu wat olayini turkiyede rant olarak kullanan bir suru sirket var. wat programi iyice duzeltilmeden puruzleri gecirilmeden uygulanmamali.
   turkiyede sirketlerin yaptigi sadece sevis kaydi yapmak.bunada danismanlik deyip bunun icin binlerce dolar aliyorlar.

   Cevapla
4. Fethiye diyor ki:

   22 Ekim 2009, 22:59

   Bizim genclerimiz calismaya alisik degil. Evlenene kadar anneleri sonra da esleri yapar her islerini. Evliliklerinde bile ebeveyn yapmaz mi tum esyalari. Oysa Amerika’da cocukken harcliklarini bile haketmeleri beklenir cocuklardan, copu disari cikarmak, cimleri bicmek, araba yikamak cocugun isidir, ancak oyle alir harcligini. WAT icin gelen cocuklar universite ogrencisi. Universite ogrencisi olan birinden en azindan “nereye gidiyorum, ne yapacagim” turunden bir arastirma yapmasini beklemek cok mu hayalcilik acaba? Kendini acik bir kapi bulup, gozunu kapatarak o kapidan atan gencimizde hic mi suc yok?

   Cevapla
5. Esin BATU diyor ki:

   27 Ekim 2009, 13:16

   Deniz Hanim kesinlikle haklisiniz. Bu danismanlik sirketlerini daha cok kolayciliga, hazirciliga alisan gencler tercih ediyordur diye dusunuyorum. Aslinda bi anlamda hayat dersini tamamlamalari icin iyi oluyor sonucta buraya gelince gercek hayatla daha havaalanindan inerinmez yuzlesiveriyolar iyi yada kotu,genellikle de buyuk hayal kirikliklari ustune harcanan zaman ve para ile.

   Hani tas devrinde degiliz,teknoloji devrinde yasiyoruz. Elimizin altinda internet. Bi arastiralim nerde ne var ne yok burayi sevmezsem ikinci bir alternatif olusturabilir miyim vs.Tum olasiliklara karsilik cozumleri internetten, arkadaslardan bulalim. Yazik yani elimizin altinda var olan cozume bakmadan O avuc avuc danismanlik sirketlerine dokulen paralara.Birakin cebiniz de kalsin paralariniz, buraya gelince her cent’ine ihtiyaciniz olucak, oyle akraba vs yok artik tek basina ayakta durma vakti.

   Deniz hanim klavyenize saglik cidden cok onemli bir konuya parmak basmissiniz.

   Cevapla
6. Ali Erhan diyor ki:

   19 Haziran 2010, 07:36

   Work and travel programını doğru anlatıp-anlamak lazım. Ozaman gayet yararlı birprogram olduğu ortaya çıkacaktır.

   http://www.forumwat.com

   Cevapla