Domuz Gribi (swine flu): Nedir? Ne değildir?



Domuz gribi, H1N1, ilk çıktığında hepimiz bir garip olmuştuk, kısa zamanda bir çok insanda hastalık teşhis edilince bir panik başladı. Hemen kuş gribi ile karşılaştırmalar falan yapıldı ama bu virüs mutasyon sonucu oluştuğundan ve insanlarda daha önce benzer virütik hastalığa rastlanmadığından insanlarda buna karşı bağışıklık yoktu ve bayağı hızlı yayıldı kısa sürede.

Bazı ölüm vakalarına rastlandıysa da doktorların dediğine göre tıbbi bir müdahale olmadan bir çok kişinin bu hastalığı atlatması mümkünmüş ancak yüksek risk kategorisinde olan hamilelerin, küçük çocukların, bebek ebeveyinlerinin ve yaşlıların aşı olması tavsiye ediliyor.

Genel olarak domuz gribi nedir ne değildir kısaca göz atmak gerekirse:

Domuz gribi nedir?

Domuz gribi, A (H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD’de görülmüş ve daha sonra birçok ülkeye yayılmıştır.

Bu yeni H1N1 virüsü neden” domuz gribi olarak adlandırılmaktadır?

Bu virüse “ domuz gribi” denmesinin sebebi, domuzlar arasında görülen grip virüslerine çok benzediğinin gösterilmiş olmasıdır. Bu yeni virüs insan, domuz ve kuş virüslerinin bir karışımıdır.

Domuz gribi (A/H1N1) virüsü bulaşıcı mıdır?

Domuz gribi A(H1N1) virüsü bulaşıcıdır ve insandan insana geçmektedir.

Domuz gribinin (A/H1N1) belirtileri nelerdir?

Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen grip belirtilerine benzerdir. Bunlar:

• Ateş (>38C),
• Öksürük,
• Boğaz ağrısı,
• Yaygın vücut ağrısı,
• Baş ağrısı,
• Üşüme ve
• Yorgunluk

gibi belirtileri içermektedir. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir.

Domuz gribi (A/H1N1) nasıl bulaşmaktadır?

Domuz gribinin de yine mevsimsel griple aynı şekilde yayıldığı düşünülmektedir. Grip virüsleri insandan insana öksürük ve hapşırma yoluyla bulaşmaktadır. Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir.

Sulardan domuz gribi (A/H1N1) virüsü bulaşabilir mi?

İçme, kullanma ve havuz sularıyla bulaşma gösterilmemiştir.

Domuz gribini tedavi eden ilaçlar var mıdır?

Evet. Domuz gribinin tedavisi veya bu hastalıktan korunmak için doktor kontrolünde kullanılabilecek ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar doktor tarafından önerilmedikçe, reçetesiz olarak kesinlikle kullanılmamalıdır.

Hastalığa yakalanan kişiler ne kadar süreyle bulaştırıcıdır?

Kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdırlar.

Daha çok hangi yüzeyler bulaşma kaynağıdır?

Öksürük ve hapşırma yoluyla, hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye, masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokunduktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir. Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunulmamalı, herhangi bir sebeple dokunulduysa eller yıkanmalıdır.

Ev ve eşyaların temizliğinde nelere dikkat etmek gerekir?

Grip virüsünün yayılmasını önlemek için, yüzeylerin (masalar, kapı kolları, banyo yüzeyleri, mutfak tezgahı, oyuncaklar vb) günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla temizlenmesi yeterlidir. Günlük kullandığımız temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddeler de etkilidir.

Hastalara ait çarşaf, çamaşır, havlu ve kap kacağın ayrı olarak yıkanmasına gerek yoktur. Ancak, bu eşyalar yıkanmadan başkası tarafından kullanılmamalıdır. Bu çarşaflar mümkün olduğunca elle temas edilmeden taşınmalı ve yıkanmalıdır. Hastanın çarşafları, çamaşırları değiştirildikten sonra eller mutlaka sabunlu suyla yıkanmalıdır. Hastaya ait kap kacak ya bulaşık makinesinde ya da elde deterjan kullanılarak yıkanmalıdır.

Domuz gribinden kendimi nasıl koruyabilirim?

Aşının hazırlanma/üretim süreci uzun olduğundan şu anda sınırlı sayıda domuz gribi aşısı sağlık kurumlarına gözetim altında dağıltılmaktadır.

Aşağıdaki önlemleri alarak sadece gripten değil; grip gibi solunum yoluyla bulaşan tüm hastalıklardan kendinizi koruyabilirsiniz:

• Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatınız. Mendilinizi kullandıktan sonra çöp sepetine atınız.
• Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayınız. Alkol içeren el yıkama antiseptikleri de etkilidir.
• Kirli ellerinizle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayınız.
• Domuz gribine yakalanırsanız, belirtilerin başlamasından 7 gün sonrasına ya da belirtilerinizin tamamen geçmesinden bir gün sonrasına kadar evde istirahat ediniz.
• Hastalığın bulaşmaması için çevrenizdeki kişilerden uzak durunuz.
• Bulunduğunuz mekanı sık sık havalandırınız.

Hastalıktan korunmak için ellerimi nasıl yıkamalıyım?

Ellerinizi 15-20 saniye süreyle su ve sabunla yıkamalısınız. Su ve sabuna ulaşamadığınız yerlerde alkol içeren el antiseptikleri kullanabilirsiniz. Şekillerle el yıkamayı görmek için tıklayınız.

Hastalanırsam ne yapmalıyım?

Domuz gribi şüpheli bir kişi ile temastan sonraki 7 gün içinde kendinizde yukarıda sıralanan hastalık belirtileri olduğunu hissederseniz hemen bir doktora başvurmalısınız. Doktorunuz herhangi bir teste ya da tedaviye ihtiyacınızın olup olmadığına karar verecektir.

Eğer hastalandıysanız veya hastalık belirtilerini gösteriyorsanız evde istirahat ediniz ve çevrenizdeki kişilerden de onlara bulaştırmamak için uzak durunuz.

Erişkinlerde acil müdahale gerektiren belirtiler nelerdir?

• Zor nefes almak veya nefes darlığı
• Bilinç bulanıklığı
• Sık ve uzun süreli kusma

Çocuklardaki acil müdahale gerektiren belirtiler nelerdir?

• Hızlı veya zor nefes alma
• Vücutta solgunluk ya da morarma
• Beslenememe
• Uyarılara cevapta azalma ve uykuya meyil
• Huzursuzluk
• Ateşle beraber döküntü görülmesi

İnternette güvenilir kaynaklarda, özellikle yabancı kaynaklarda, bunca açık ve net bilgi varken bilen bilmeyen bir çok e-mail yazıp yaymaya başlayınca milletteki panik doğal olarak arttı. Bunlara cevap olarak bir e-mail listesinde Dr. Moshe Arditi‘nin yaptığı açıklama söyle:

YENİ GRİP AŞISI (H1N1 = Swine flu = domuz gribi) ile ilgili doğrular:

1. “Amerika aşıyı stokpile etti bizlere ikinci sınıf aşı kaldı” diyen kimse yanlış demiş. Burada (Amerika) daha sırf 11 milyon aşı dağatıldı ve hala bekliyorlar o üç veya dört şirketten. Yani aynı aşılar kullanılıyor bütün dünyada. Kimseye ikinci sınıf aşı verilmiyor.
2. bu aşıyı yapmak çok zor değil aynı seasonal flu aşısı gibi yapılıyor ancak daha da kolay üç strain yerine bir strain kullanıldığı için. Aynı şekilde yapıldığı zaman seasonal grip aşısının ne yan etkisi varsa by H1N1 aşısınında aynı yan etkisi var, daha fazla değil.
3. Üç tip aşı yapıldı kullanılmak için
   1. flumist (inteanasal), çocuklar için ve 50 yaş altında olanlar için (hamile olanlara ve astımı olanlara verilmiyor)
   2. killed vaccine. Bu aşı az miktar thimerasol preservativi taşıyor. Thimerosal’un aşılarda hiç bir yan etki yapmadığı zaten bilimsel olarak ispatlandı yani Amerika’da aşı olanların yüzde 99′u bu aşıyı, Thimerosal içereni,  alıyor.
   3. Novartis şirketi preservativsiz yanı içinde Thimerasol olmayan aşıyı çıkardı. Birçok hamile hanımlar bunu tercih ediyor.

O yüzden belki bunu yazan doktor belki Thimerasol içeremeyen aşıyı önermek istedi herhalde hamile olanlara. Onu anlarım. AMA orijinal emaili tekrar tekrar okudum hiç öyle birşey yok o yüzden cevap yazdım. Birde Türk gazete ve TV’lerinde çıkan, bilime dayanmayan saçma sapan yazılar görünce doktorlara çok daha önemli görevler düşüyor halkı doğru bilgilendirmek için.

Birde bu aşıyı alıp doğuran biri yok daha yazılmış. Bilmiyorum oda size bunu yollayandan mı yoksa sizden mi. Son araştırdığımda hamilelik 9 ay sürüyordu. H1N1 aşıları daha yeni çıktı ve yapılıyor tabiki daha doğan çocuk ölmeyecek. AMA bildiğimiz iki şey var:

1. dünyada yüzlerce hamile kadın H1N1 gribi, ve binlerce hamile kadın normal seasonal grip yüzünden öldü, o yüzden grip aşısı uzun senelerden beri hamile kadınlara özellikle verilir,
2. yüz binlerce hamile kadına geçmiş senelerde normal seasonal grip aşısı verildi ve hiçbir yan etki görülmedi, doğan çocuklarda, ve bu ölümcül grip önlendi hamilelerde. Bu aşının da (özellikle preservativsiz olan H1N1 aşısının da) aynı şekilde yapıldığı için yan etki yapmadı çok az ihtimal bilimsel olarak.

Umarım bu açıklama yardımcı olur. Hürmetlerle.

Moshe Arditi , MD
Prof of Pediatrics. UCLA School of Medicine
Vice Chair Dep of Pediatrics
Director Div of Pediatric Infectious Diseases
Cedars Sinai Medical Center

 

3 Responses to “Domuz Gribi (swine flu): Nedir? Ne değildir?”

1. Tolga diyor ki:

   28 Ekim 2009, 22:43

   Domuz Gribi ile ilgili forumda su konuyada bir bakin derim http://www.usa-turk.com/forum/showthread.php?p=11081

   Cevapla
2. Taylan Yalnız diyor ki:

   30 Ekim 2009, 22:11

   Artik hem ulusal hem de yerel haberleri acmaya korkar oldum ne yalan soyleyeyim… gectigimiz sadece iki uc gun icerisinde yine bulundugum sehirde 5 kisinin daha hayatini kaybettigini ogrenmek ve bunlardan birisinin birkac aylik hamile bir bayan, diger ikisinin ise 13 yasindan kucuk iki oglan cocugu, diger iki kisininde 30 ve 33 yaslarinda kilolu (birinsinde seker gecmisi varmis) iki bayan olduklarini gorunce etkilenmemek guc..

   yani bu kadar genc yasta bu devirde boyle bir olume sebeb inanmasi guc bir sey.. birde bunlar yetmiyormus gibi esimin isyerinde yeni bebekleri olan bir ciftin (3 aylik) bebeklerine de teshis konuldugunu duydum.. Allah yardimcilari olsun.. o bebegin daha ne kadar dayanirligi olacak ki?

   Birde bunun uzerine Turkiye den sik sik konustugum bir arkadasim Saglik Bakaninin Amerika’yi Turkiye yi kobay gibi kullanmak icin asi gonderdigini soyledigini duyunca tam cileden ciktim..

   Malum en son 1970 lerde rastlanilan bu hastalik icin yeni bir asi uretildi… ve kaldiki henuz herkese de sunulamiyor.. oncelik 6 aydan buyuk bebekler ile 24 yasindan kucuk lere veriliyor (vede saglik sektorunde calisanlara: hemsire, doktor vs.. ) (en azindan bizim lokal haberlere gore durum boyle) dolayisi ile hala asi kitligi var.. ve buna ragmen Turkiye’ye gonderilen asi, burada dagitilan limitli sayida mevcut asi ile ayni.. yani burada da bu asiyi alanlar var .. bunun kobaylikla falan bir alakasi oldugunu sanmiyorum ..

   arti bu asi cok kisa sure icerisinde gelistirilmek zorunda olundugu icin tam olarak da test edilme imkani bulunmamis.. ve 70 lerde sunulan benzeri bir asinin ise uzun vadede sinir sisteminde yan etkiler yarattigi soylenilmekte.. tabiki bunlar yeni asi gelistirilmesinde goz onune alinmistir.. ama yine de bilinmeyen, test etmeye firsat olunmayan yan etkiler olabilir.. dolayisi ile bugun imkanim olsa dahi bu asiyi yaptirirmiydim yaptirmazmiydim bilemiyorum.. asiyi dun aldim bugun hala yasiyorum da demek bu asi tamamen sagliklidir anlamina da gelmez her halde.. cunku bu acikca belirtilen ve yan etkilerinin ne olabilecegi konusunda su an tam bir fikir olunmayan bir urun.. ama tek umudum bu kadar cok kisi bu asiyi simdiden almis, digerleri ise sirada beklerken boyle tehlikeli bir yan etkisinin olmamasini dilemek..

   Ben sahsen vaktimin gectigi hemen hemen her yere (ofis, araba, ev etc.) clorox, lysol, germ-x gibi spray ve losyon turu dezenfekte edici, yuzde 99 oraninda germ leri oldurdugu bilinen urunleri aldim ve koydum.. derinizi son derece kurutsada bolca kullaniyorum … (eminim bununda fazlasi zarardir )

   bunun disinda alinabilecek diger tedbirler nelerdir? sizlerin uyguladigi ozel yonetemler var mi? ogrenmek/paylasmak istedim..

   Saglikli Gunler..

   Cevapla
3. arzu diyor ki:

   01 Kasım 2009, 07:25

   Merhaba
   Ben uc hamilelik gecirdim(2002-2004-2006)(Newyork),hicbirisinde bana grip asisi yapilmadi,doktorda onermedi.Hatta bir hamileligimde grip olmustum bana bogaz pastili onerdi doktorum.
   Bu ilginc degilmi?

   Cevapla