Labor Certificate

Fazla detaya girmeden kısaca özetlemek gerekirse, yeşilkart başvurusu, 3 ana safhadan oluşuyor: İlk safha Çalışma Bakanlığı’ndan alınan “Labor Certificate” safhası; diğer iki safha ise Labor Certificate’in alinmasindan sonra başlayan ve ABD’de veya Türkiye’de devam edebilen safhalar diyebiliriz. Bu safhalarda, dikkat edilmesi gereken pek çok önemli ayrıntı var. Labor Certificate’le başlıyalım:

Adım 1: 1nci safha bazen en uzun süren safha olduğu için, mümkün olduğunca en üst kategoriden başvurmak faydalı olacaktır. Hızlıdan yavaşa doğru başvuru türleri, EB-1, EB-2 ve EB-3 olarak sınıflandırılıyor. Bugüne kadar EB-1 olan sadece bir kişiyle tanıştım; genelde EB-2 ve EB-3 kategorileri en yaygın olanları. Dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Şirket sizin başvurunuzu muhtemelen en yavaş kategori olan EB-3’den başvurmak isteyecektir. Şirket avukatına açık açık, EB-3 istemediğinizi, EB-2 üzerinden başvurmak istediğinizi belirtin. İnternetteki göçmenlik sitelerinden güncel bilgileri okuyup, bu konuda boş olmadığınızı gösterin.
• Şirket sizin kısa sürede yeşilkart alıp özgür kalmanızı istemeyecektir. Bu nedenle, işe başladıktan sonra yok 6 ay yok 1 sene sonra başvurabiliriz masallarını dinleyebilirsiniz. Bunlara kanmayın; doğrudan talepte bulunun ve başvurunuzu yaptırın. Eskiden masrafların 100%’unu şirketler karşılardı; şimdilerde (özellikle danışmanlık şirketlerinde) masraflar ya tamamen çalışana yıkılıyor ya da şirketler masrafların az bir kısmını karşılıyor. Sonuçta, para sizin cebinizden çıkacağından dolayı, şirketinize ve şirket avukatına talebinizi iletmekten çekinmeyin.
• Eskiden ABD çapında ofisleri olan şirketler, çalıştığınız eyalete bakılmaksızın, başka bir eyaletteki Çalışma Bakanlığı (Department of Labor) ofisinden Labor Certificate başvurunuzu yapabiliyordu. Şimdilerde bunun kalktığını biliyorum. Bu neden mi önemli? Chicago’da 6 ayda sonuçlandırılabilen bir başvuru, Los Angeles’da bir kaç yıl sürebiliyor. Bu nedenle, başvurunun yapıldığı eyalet, süreci hızlandırdığı gibi , yavaşlatabiliyor da…

Adım 2: Bir şekilde Labor Certificate’e başvurdunuz ve şirket avukatı bir gün sizi arayıp, başvurunuzun kabul edildiği haberini verdi. Şimdi yeni bir kararla karşı karşıyasınız demektir. Avukat size 2nci ve 3ncü aşamaya nasıl başvurmayı istediğinizi soracaktir. Vereceğiniz bu karar da yeşilkart sürecinizi önemli ölçüde etkileyecektir. İki opsiyonunuz olacak: 1) Adjustment of Status, 2) Consular Processing. Bu noktada yine önemli bir karar vermek durumundasınız ve bu kararı verirken aşağıdaki faktörleri gözönüne almanız gerekiyor:

1. Çalıştığınız  işteki yeriniz yeterince sağlam mı
2. Kabaca gelecek 6 aylık dönemde Turkiye’ye seyahat engeliniz var mı? Seyahat engeliniz yoksa, 2 hafta kadar bir süreyi Turkiye’de geçirecek kadar işten izin alabilecek misiniz?
3. Risk almayi ne kadar seviyorsunuz?

Evet, başvurunuzu “Adjustment of Status” türünde yaparsanız, yeşilkart süreci ABD’de devam edecek ve size 1-2 aylık bir zaman dilimi içinde, H1 yerine geçecek olan EAD (Employment Authorization Document) kartını gönderecekler. Bu kartın her sene yenilenmesi gerektiğinden, her yıl $500 civarında avukatlık ve başvuru masrafınız olacak. Ama, yeşilkart başvurunuz herhangi bir nedenle sekteye uğrar veya reddedilirse, hukuki yoldan hakkınızı aramanız için kapılar sonuna kadar açık bırakılmış. Tabi bu arada inceleme süresi uzarsa, ikinci kez parmak izi vermek için göçmenlik bürosuna yeniden gitmeniz gerekebilir. Çünkü parmak izleri, üzerinden 1 seneden daha fazla bir zaman geçerse anlaşılmaz bir biçimde “expire” oluyor. Komik ama durum böyle… Yeşilkart başvurunuz sonuçlanıp kabul edildiğinde, resmi onay yazınızı belirtilen göçmenlik bürosuna istenilen diğer belgelerle birlikte götüreceksiniz ve işleminiz tamamlanacak. Yeşilkartınız ise bir ay gibi bir sürede adresinize posta (USPS) ile gönderilecektir.

Diğer seçenek olan “Consular Processing”i tercih ederseniz, kendinize ve işinize güveniniz tam, işten en az 2 hafta izin alıp Türkiye’ye gidebilecek kadar da özgürsünüz demektir. Bu tip bir başvuruda, geriye kalan süreç Türkiye’de devam edecek ve dosyanız Türkiye’deki ABD Büyükelçiliği/Konsolosluğu tarafından değerlendirilecektir. En büyük avantajı, bu sürecin göreceli olarak daha kısa olmasıdır. Başvurunuz değerlendirilip, Konsolosluk tararfından size mülakat tarihi verildiğinde, Türkiye’deki onaylı kurumlarda sağlık raporlarınızı alacak ve istenen diğer belgelerle birlikte, mülakat günü ve saatinde konsolosluk temsilcisinin önünde hazır bulunacaksınız demektir. İlk bahsettiğim başvuru türünün aksine, mülakat sonucunda başvurunuz herhangi bir nedenle reddedilirse (ki bugüne kadar duymadım ama ihtimal dahilinde), yeşilkart hakkınızı tümüyle kaybedebilirsiniz. Bir de tabi ki, gelirken şirketten alınmış çok yakın tarihli, “Şirketimizin elemanıdır” yazısının da yanınızda olması zorunlu. Diyelim ki, kötü senaryo gerçekleşti ve mülakatınıza bir aylık bir süre kala çalıştığınız şirketle ilişiliğiniz kesildi; bu durumda maalesef bütün süreç tamamen sona eriyor demektir. Yeşilkart sürecine ya yeniden başvurarak veya Yeşilkart Lotaryası’ndan şansınızı deneyerek devam etmeniz gerekiyor.

Eğer, “zamanım var beklerim; seyahat etmek de istemiyorum” diyorsanız Adjustment of Status’u; yok “en kısa sürede yeşilkartımı cebime koymak istiyorum; risk de alırım, seyahat de edebilirim” diyorsanız Consular Processing’i tercih edeceksiniz demektir.

ABD’de uzun sureli çalışmayı düşünüyorsanız, yukarıda anlatılan bilgileri bir kenara not edip, yeşilkart sürecini hızlandıracak ama tamamen riske de atmayacak şekilde adımlarınızı atmanız gerekiyor.

Hakan BATIKHAN
SF Bay Area, August 22^nd, 2009